ProCam - Najlepsze rozwiązania dla rolnictwa !

Marcin Kwiatkowski, Wojciech Karaś

Po zasiewie rzepaku i zbóż ozimych rolnicy zastanawiają się, w jakim terminie rozpocząć walkę z chwastami. Większość z nich decyduje się na wiosenne odchwaszczanie zapominając o tym, iż chwasty już w początkowej fazie rozwoju ozimin konkurują z nimi o wodę, światło i składniki pokarmowe.

Chwasty w porównaniu z roślinami uprawnymi są o wiele bardziej agresywne i pobierają znacznie szybciej i więcej składników pokarmowych. Niezwalczone chwasty jesienią, które trudno jest zwalczyć wiosną, po zimie są już wyrośnięte i w celu ich zwalczenia (jeżeli to w ogóle będzie możliwe), należy użyć wyższych dawek oraz droższych preparatów. Powoduje to uzyskanie niższych plonów ziarna przy większych nakładach ekonomicznych. Oprócz tego należy się spodziewać, iż wczesną wiosną niemożliwe będzie wykonanie zabiegów ze względu na zbyt mokre pola, częste opady i niskie temperatury powietrza (szczególnie nocą). W związku z powyższym, zdarzało się, że producenci na wiosnę byli bezradni w walce z chwastami. Zastosowanie jesiennej ochrony dawało im natomiast komfort późniejszego wjazdu w obeschnięte i niezbyt zachwaszczone pole, a także chwasty nie korzystały ze składników pokarmowych, które były zastosowane pod zboża. Wiosenne zabiegi są do przyjęcia jedynie w późno sianych pszenicach lub w celu poprawki, w sytuacji, gdy herbicyd jesienią „przepuścił” jakiś gatunek chwastu lub, gdy na polu znajdują się chwasty kiełkujące wiosną. Dlatego też namowy rolników na jesienne stosowanie środków chwastobójczych przynosi coraz lepsze rezultaty.

Jesienna ochrona herbicydowa pszenicy ozimej

Najgroźniejszymi chwastami w uprawie zbóż ozimych ze względu na możliwość utraty plonu są: miotła zbożowa i przytulia czepna, których progi szkodliwości są niskie - 10 szt. miotły zbożowej i 1 roślina przytulii czepnej na 1 m². Obsada 25 roślin miotły na m2 może spowodować obniżenie plonu o ponad 20%. Podczas łagodnej zimy miotła zbożowa cały czas się rozwija i staje się mniej wrażliwa na większość preparatów oraz na niższe z zalecanych dawek herbicydu. Dlatego też ten gatunek należy zwalczać poczynając już od jesieni, podobnie ma się rzecz z coraz częściej występującym wyczyńcem polnym.

Oprócz wyżej wymienionych groźne dla upraw zbóż ozimych są pozostałe gatunki chwastów dwuliściennych, a w szczególności ostrożeń polny - powoduje on najwyższe spadki plonów przy takiej samej obsadzie na m² w porównaniu z innymi chwastami, rumianowate, fiołki, gwiazdnica pospolita, jasnoty, chaber, gorczyca, rdesty, których próg szkodliwości oscyluje między 20 a 30 sztuk roślin na m2. Bardzo istotny jest również fakt, że nasiona przytulii czepnej i komosy białej znacznie wpływają na obniżenie jakości ziarna.

W praktyce do jesiennego odchwaszczania najczęściej stosuje się kilka substancji aktywnych lub ich mieszaniny. Może również się zdarzyć, że na plantacji wystąpi znaczna liczba gatunków chwastów dwuliściennych – najlepiej jest wtedy zastosować kilka substancji, dlatego też coraz częściej z bardzo dobrymi efektami stosowane są mieszaniny preparatów herbicydowych ze względu na poszerzenie zakresu oraz zwiększenie skuteczności działania na poszczególne gatunki chwastów. W celu wyeliminowania ogólnego zachwaszczenia między innymi miotły, przytulii, przetaczników, fiołków, rumianowatych, samosiewów rzepaku i gwiazdnicy można zastosować mieszaninę pendimetaliny lub diflufenikanu z izoproturonem. W celu zniszczenia uciążliwych chwastów do kombinacji zawierającej powyższe substancje należy dodać: w przypadku, samosiewów rzepaku niewielką ilość sulfonylomoczniów. Wszędzie tam gdzie jest dużo chabra bławatka na polach ciekawym rozwiązaniem są preparaty zawierające chlorotoluron zamiast izoproturonu. Wszędzie tam gdzie jest problem z Wyczyńcem ciekawym rozwiązaniem jest stosowanie w mieszaninach preparatów zawierających Flufenacet np. Expert Met, jednak taka mieszanina musi być zastosowana wcześnie najlepiej w trakcie szpilkowania chwastów, lub bezpośrednio przed ich wschodami.

Ze względu na termin zastosowania w okresie jesiennym występuje możliwość zwalczania chwastów poprzez zastosowanie herbicydów w dwojaki sposób: przed wschodami oraz po wschodach zbóż. Jeżeli chodzi o pierwszy sposób należy bardzo dobrze znać występujące na danym polu gatunki chwastów. Można zastosować też herbicydy mające szeroki zakres zwalczania chwastów, wiąże się to jednak z zastosowania substancji, która działa na chwasty niewystępujące w danym miejscu, są to też na ogół rozwiązania bardzo kosztowne. Zabiegi przedwschodowe wykonuje się do momentu skiełkowania pszenicy najczęściej 3-4 dni po siewie. Warunkiem powodzenia takiego przedsięwzięcia jest dobrze uprawiona i uwilgotniona gleba, gdyż w takich warunkach skuteczność środka jest znacznie wyższa.

W przypadku zastosowania powschodowego odchwaszczania plantacji, możemy określić gatunki chwastów występujących na niej i odpowiednio dobrać preparat w celu wyeliminowania istniejących już chwastów. Aby dobrać odpowiednią substancję czynną zwalczającą te gatunki wymagana jest umiejętność rozpoznania chwastów. W dość szerokiej gamie herbicydów możemy też znaleźć takie, które można zastosować zarówno po siewie jak i powschodowo. Przykładem może tu być pendimetalina, chlorotoluron (w żytach tylko przedwschodowo) lub chlorosulfuron, w poniższej tabeli mamy podane informacje na ten temat.

Terminy stosowania w pszenicy ozimej

Termin stosowania w pszenicy ozimej Substancja aktywna Optymalne temp. działania Po siewie Powschodowo jesienią Zimą (okres spoczynku) Wiosną do krzewienia Chlorosulfuron 10 Tak od 2 liścia Nie Nie Chlorotoluron 0-15 Tak od 3 liścia Tak Tak Izoproturon 6-8 Nie od 3-4 liścia Nie Tak Pendimetalina 5-15 Tak od 1 do 4 liści Nie Nie W jesiennym odchwaszczaniu należy także zwrócić uwagę na gatunek chronionego zboża, w pierwszej kolejności eliminujemy chwasty w jęczmieniu ozimym, następnie w życie, pszenżycie i we wcześnie sianych pszenicach.

W celu ograniczenia kompensacji i uodpornienia się chwastów na dany związek należy unikać stosowania tych samych substancji lub substancji o podobnym mechanizmie działania. Dobrym sposobem jest stosowanie podobnie działających środków rotacyjnie. Mając na uwadze powyższe zalecenia doradcy firmy ProCam Polska chętnie pomogą w kompleksowej ochronie Państwa plantacji zbóż ozimych między innymi poprzez ocenę stanu zachwaszczenia, właściwy dobór preparatów oraz ich dawek.

Jesienna ochrona herbicydowa rzepaku ozimego

Szczególnie szkodliwie chwasty oddziałują na rośliny rzepaku w ich wczesnym stadium rozwoju. Występujące na plantacji chwasty zacieniają siewki rzepaku, powodując ich nadmierne wydłużanie, "wynoszenie" szyjki korzeniowej, osłabienie roślin i większą wrażliwość. Skuteczne zwalczenie chwastów jesienią pozwala roślinom rzepaku dobrze się ukorzenić, wytworzyć silną rozetę i nisko osadzić szyjkę korzeniową. Taki rzepak jest mniej podatny na wymarzanie, dobrze konkuruje z agrofagami i inten¬sywnie się rozwija (wiosenna walka z chwastami z reguły nie jest konieczna). Właściwa rozeta może rozwinąć się przed zakończeniem wegetacji jesiennej tylko w łanie niezachwaszczonym. Na czystej plantacji, dobrze przewietrzanej, rośliny rzepaku w lepszej kondycji wchodzą w okres zimowy, a z chwilą ruszenia wegetacji na wiosnę chwasty już nie stanowią żadnego problemu.

Mając w założeniu użycie herbicydów, należy wiedzieć, że najskuteczniej niszczą one chwasty, które znajdują się we wczesnych fazach rozwojowych, z tego też względu wczesne ich stosowanie już na samym początku wegeta¬cji daje najlepsze efekty. Dla właściwego zastosowania herbicydu ważne jest uwzględnienie rytmu wzrostu chwastów, co jest uzależnione od warunków pogodowych, najwcześniej bo równocześnie z rzepakiem wschodzą rumianowate, gwiazdnica i fiołek a następnie przytulia. Z tego względu herbicydy najskuteczniej niszczą chwasty we wczesnych fazach rozwojowych tzn. od momentu wschodów do liścieni, maksymalnie 2 liści właściwych. W przypadku dużej kompensacji maku winniśmy zastosować preparaty zawierające Metazachlor w ilości minimum800-1000 gr/ha.

Chwasty występujące w rzepaku można podzielić na trzy grupy:

• Występujące przez cały okres wegetacji o podobnych wymaganiach glebowych, wilgotnościowych i pokarmowych, co rzepak (np. gwiazdnica, przytulia, rumian, perz, samosiewy zbóż ozimych, fiołek polny, maruna, ostrożeń, tobołki, tasznik);

• Najliczniej i najczęściej występujące jesienią (np. komosa biała, samosiewy zbóż jarych, jasnoty);

• Najczęściej występujące wiosną - część z nich kiełkuje jeszcze późną jesienią, pozostałe wiosną wypełniając puste miejsca na plantacjach przerzedzonych zimą (np. rumianek pospolity, chaber bławatek, rdest kolankowy).

Rzepaki siane wcześniej możemy odchwaszczać preparatami zawierającymi w swym składzie chlomazon (Kalif, Command) bez jakiegokolwiek wpływu na rozwijające się siewki rzepaku. Pamiętajmy jednak o tym, że preparaty te przy dużym uwilgotnieniu gleby mogą powodować przebarwienia liści i zahamowanie wzrostu rośliny, substancja ta nie może być stosowana później niż 72 godziny po siewie, dlatego tez najbardziej skuteczne jest stosowanie jej bezpośrednio po siewie. W celu poszerzenia spektrum do wyżej wymienionej substancji aktywnej warto dodać metazachlor np. Metazanex, Butisan, lub zastosować gotowe mieszaniny zawierające obie te substancje aktywne takie jak Nimbus.

Rzepak siany później powinniśmy chronić preparatami zawierającymi metazachlor i chinomerak ( Butisan Star), najważniejszą zaletą tego preparatu jest jego szerokie spektrum zwalczania chwastów i co najistotniejsze, elastyczny termin stosowania od momentu siewu, aż do pierwszej pary liści właściwych chwastów. Pozwala nam to na dobranie odpowiedniego terminu zabiegu dla danej plantacji. Na polach gdzie przytulia nie jest problemem możemy użyć preparatu zawierającego tylko metazachlor np. Metazanex.

Wymienione wyżej środki są preparatami doglebowymi, a co za tym idzie konieczne do ich skutecznego działania jest dobre uwilgotnienie gleby i bardzo dobra uprawa przedsiewna bez gród i resztek pożniwnych. W takich warunkach bezpośrednio po siewie można zastosować mieszaniny zawierające chlomazon z innymi substancjami aktywnymi takie jak: Command Top 3,0 l/ha, Colzor trio 3-3,5 l/ha. Jeżeli jest sucho to wtedy najlepiej wykonać zabieg w momencie wschodów rzepaku – chwasty w fazie liścieni, preparatem Butisan Star w dawce 2-2,5 l/ha. Preparat ten możemy również stosować w systemie dawek dzielonych, zwłaszcza gdy jest sucho i po uprawie pozostało dużo resztek pożniwnych. Pierwszą dawkę 1,5 l/ha stosujemy w fazie liścieni chwastów, natomiast drugą po około 2 tygodniach w ilości 1-1,2 l/ha.

Kolejnym ważnym etapem w uprawie rzepaku jest „ walka” z chwastami jednoliściennymi, w tym samosiewami zbóż, zwłaszcza tam, gdzie była prowadzona uprawa uproszczona. Od kilku lat mamy do czynienia z łagodnym przebiegiem zimy, więc nie możemy liczyć na wymrożenie samosiewów zbóż jarych, które bardzo szybko rosną i stanowią bardzo dużą konkurencje dla rzepaku już jesienią. Musimy więc zastosować graminicydy, większość z nich działa nalistnie, dlatego chwasty powinny być w fazie pierwszej pary liści właściwych. Podczas stosowania graminicydów pamiętajmy, że wczesne zastosowanie może zahamować wzrost rzepaku na 2-3 tygodnie, a w niektórych przypadkach wręcz jego wypadnięcie. W wielu przypadkach jesteśmy zmuszeni do jak najszybszego zastosowania graminicydu, po to by rzepak nie został zagłuszony przez samosiewy. Stosujemy wtedy 20-30% pierwszej dawki w fazie 1-2 liści samosiewów, zagwarantuje nam to pewność, że nie uszkodzimy rzepaku. W przypadku kiedy rzepak będzie miał pierwszą parę liści, stosujemy dawkę rekomendowaną przez producenta. Wyżej przedstawione argumenty powinny Państwu uświadomić, iż jesienna walka z chwastami jest o wiele bardziej skuteczna, a także przynosi ona doskonałe efekty w postaci lepszego wzrostu rośliny, poprawy jej kondycji przed zimą, zwłaszcza w rzepaku, gdzie struktura plonu kształtuje się właśnie w tym okresie. Firma ProCam Polska służy Państwu fachową wiedzą naszych doradców, którzy pomogą dobrać optymalne rozwiązania dla indywidualnych potrzeb Państwa upraw.