[sigplus] Critical error: Image folder is expected to be a relative path w.r.t. the image base folder.
Maciej Bromirski
Jesienią na początku wschodów, a także po ruszeniu wegetacji należy zwrócić szczególną uwagę na zasiewy zarówno rzepaku ozimego jak i zbóż ozimych monitorując, rejestrując i analizując występowanie oraz szkodliwość szkodników owadzich i nie tylko. Biorąc pod uwagę nałożenie się różnych czynników pogodowych i biologicznych możemy mieć do czynienia z intensywną gradacją szkodników, w zależności od roku, co może mieć bardzo wymierny wpływ na obniżenie plonu wzmiankowanych upraw. Ponieważ zarówno rzepak jak i zboża w dużej mierze budują plon na jesieni należy z dużym zaangażowaniem śledzić ruchy wroga.
Jeżeli Państwo chcą sprawy nadzoru fitosanitarnego odnośnie sygnalizacji zagrożenia fitosanitarnego powodowanego przez szkodniki powierzyć Doradcom Agrotechnicznym ProCam Polska to chętnie podejmiemy się tego zadania.
Doradcy Agrotechniczni ProCam Polska prowadząc kompleksowo zarówno rejestrację agrofagów jak i sygnalizację oraz prognozowanie zagrożenia przez poszczególne agrofagi i są w stanie zabezpieczyć Państwa pola przed negatywnymi skutkami żerowania szkodników w całym spektrum występowania na ternie całego kraju czyli na terenie oddziaływania i władania ProCam Polska.
Uproszczona uprawa, agrotechnika oraz nieznajomość biologii w połączeniu z negatywnymi zmianami pogodowymi w ostatnich kilku latach prowadzi do intensyfikacji szkodliwości agrofagów. Zmiany proporcji szkodliwości z jakimi mamy do czynienia w ostatnich czasach prowadzą do zachwiania stosunków między poszczególnymi szkodnikami co wiąże się z gradacją oraz procesami odpornościowymi. Przy bardzo słabej znajomości i rozpoznawalności szkodników owadzich popełniane są błędy mogące w konsekwencji w bardzo wyraźny sposób ograniczać plonowanie upraw.
Nie każdy może o sobie powiedzieć, że jest entomologiem. Jednak sztuka rozpoznawania owadów chociażby do rzędu a najlepiej do gatunku, bo to prowadzi do sukcesu w dziedzinie zwalczania, powinna być znana każdemu z KLIENTÓW ProCam Polska. Od tego roku ProCam Polska i jej Doradcy Agrotechniczni prowadzą Warsztaty Polowe gdzie między innymi oprócz wytycznych odnośnie agrotechniki prowadzone są elementy ćwiczeniowe w zakresie rozpoznawania chorób, chwastów oraz szkodników owadzich we wszystkich stadiach rozwojowych. Jeżeli państwo czują się w tej materii troszeczkę niepewni zapraszamy na nasze Centra Edukacyjno Sygnalizacyjne. Każdy z naszych Doradców Agrotechnicznych jest wstanie przeprowadzić Państwa przez ścieżkę edukacyjną pokazując, w zależności od stadia rozwojowego owadów, wszystkie na ten czas występujące fazy rozwojowe danego szkodnika.
W czasie, w którym Państwo otrzymają najnowszy Informator Agrotechniczny ProCam Polska Jesień 2009 w łuszczynach rzepaku można będzie już zdiagnozować i zidentyfikować larwy pryszczarka kapustnika wraz z uszkodzeniami spowodowanymi przez chowacza podobnika. Będzie to już czas niestety, że tylko będziemy mogli policzyć ilość żerujących larw i ustalić na nowy rok wegetacyjny zakres prac ustrzegających nas przed żerowaniem tych larw i ustaleniem odpowiednich metod zwalczania. W ten właśnie bolesny przykład ( spadek plonu ) gdzie w odpowiednim czasie nie wykonano zabiegów co było konsekwencją braku znajomości biologii szkodnika oraz braku danych odnośnie sygnalizacji oraz potrzeby wykonania zabiegu, uzmysławiamy sobie jak ważne są działania związane z Sygnalizacją oraz terminowością wykonania zabiegu ochrony roślin. Całość prac związanych z rejestracją, sygnalizacją oraz z terminowością zabiegów przeciwko szkodnikom jest najlepszą formą przed zabezpieczeniem plonu a my jesteśmy w stanie Państwu to zabezpieczyć.
Przed podjęciem decyzji odnośnie zwalczania należy wiedzieć z kim mamy do czynienia. Każdy szkodnik zostawia swój ślad, który jest specyficzny dla danego gatunku. Idąc po polu zwracamy uwagę na wszelkie uszkodzenia i zmiany fizjologiczne.
Każdemu owadowi, szkodnikowi wypisanemu poniżej należy przypisać odpowiedni aparat gębowy ( gryzący, ssący, kłująco ssący ) i badając tzw. uszkodzenia przypasowujemy żer do danego gatunku. Nie jest to sprawa prosta w pierwszej fazie żerowania żery powodowane przez ślimaki np. na rzepaku są bardzo podobne czy toż same jak u chrząszczy ( pchełki ). Pomyłka w oznaczeniu szkodnika może spowodować całkowite rozminięcie się w diagnozie oraz w konsekwencji w nieodpowiedniej aplikacji środka ochrony roślin. Chcących zgłębić tajniki entomologii zapraszamy także na nasze strony na www.procam.pl gdzie bardzo często publikujemy artykuły dotyczące identyfikacji szkodników. Tak jak wielokrotnie wspominaliśmy nasza strona internetową jest stroną interaktywną i jeżeli państwo mają takie życzenia to bardzo chętnie odpowiemy na przesłane zdjęcia zaobserwowanych szkodników w celach diagnostycznych.
Poniżej podajemy w skrócie większość szkodników z którymi możemy mieć do czynienia jesienią. Będąc na polach proszę zwrócić uwagę na wschodzące liście i pojawiające się na nich nie naturalne otwory czy np. miny. Każdy szkodnik zostawia swój podpis, który może być dla nas wskazówką interpretacyjną do działań interwencyjnych i profilaktycznych w zakresie stosowania środków ochrony roślin. W poniższym układzie postaramy się Państwu zwrócić uwagę na szkodliwość poszczególnego stadia rozwojowego szkodnika oraz wykonywanych przez szkodnika żerów związanych z aparatem gębowym.
ZBOŻA
SPRĘŻYKI
- chrząszcze
- kremowo brązowe larwy / drutowce wygryzają / zgryzają kiełkujące ziarniaki, w późniejszym okresie larwy mogą żerować na podziemnych częściach zbóż, powodując wgryzy na obwodzie korzenia co w konsekwencji może prowadzić do powstawania zgnilizn grzybowych czy bakteryjnych. Im większa larwa tym uszkodzenia są większe powodujące niekiedy obumierania całych roślin.
LENIE
- muchówki;
- tak jak w przypadku drutowców, larwy leni występujące w dużej masie mogą uszkadzać ziarniaki jak i korzonki kiełkujących roślin. W konsekwencji może dochodzić do całkowitego zamierania roślin. Ważną cechą rozpoznawczą żerujących larw leniowatych jest gładki brzeg na obwodzie żeru na roślinach.
ŁOKAŚ GARBATEK
- chrząszcz;
- tak jak w przypadku wyżej opisanych szkodników larwa łokasia ogryza kiełkujące rośliny na plantacji prowadząc do całkowitego zniszczenia ziarniaka zbóż. Opanowując młode liście zbóż powoduje obumieranie i zasychanie całych liści. Jedna larwa może doprowadzić do uszkodzenia około 30 młodych źdźbeł; - próg szkodliwości jesienią 3 – 7 uszkodzonych pędów na 1 m2.
MINIARKI
- muchówki;
- larwy tych muchówek w specyficzny sposób żerują wewnątrz liścia powodując powstawanie min jest to specyficzna forma żerowania larw muchówek z rodziny miniarkowatych wewnątrz liścia. Przy intensywnym żerowaniu może dojść do całkowitego zniszczenia rośliny.
NIEZMIARKA PASKOWANA
- muchówka;
- larwy tego szkodnika żerują do późnej jesieni wewnątrz i na zewnątrz źdźbła powodują deformacyjne uszkodzenia. Roślina grubieje i traci odpowiedni / zdrowy pokrój. Źdźbła są skrócone, pogrubione i przypominają pora; - próg szkodliwości – 1 jajo na 10 źdźbłach lub 10 % uszkodzonych źdźbeł w roku poprzednim.
PĘDRAKI
- chrząszcze / chrabąszcze;
- larwy chrabąszczowatych tzw. pędraki są to szkodniki wielożerne pogryzające korzenie roślin w wielu uprawach rolniczych, warzywniczych, sadowniczych, ozdobnych oraz leśnych. Uszkadzają korzenie spichrzowe niekiedy prowadząc do bardzo dużych ograniczeń we wzroście i ingerencji w miejscach żerowania grzybów i bakterii patogenicznych.
PLONIARKA ZBOŻÓWKA
- muchówka;
- larwy żerują na roślinach zbóż od bardzo wczesnej jesieni. Larwy uszkadzają liść sercowy, który bardzo żółknie. W takim stadium żerowania bardzo łatwo jest taki liść wyciągnąć co jest bardzo dobrym testem różnicującym objawy od przebarwień nawozowych. Możemy wtedy zauważyć postrzępiony liść jako efekt działania haków szkodnika ( larwy ) podczas intensywnego żerowania. W skrajnych przypadkach roślina po żerowaniach może zwiększyć liczbę bocznych źdźbeł co prowadzi do osłabienia rośliny; - próg szkodliwości – 6 larw na 100 roślinach.
ROLNICE
- motyl
- szkodniki te możemy zakwalifikować jako bardzo ważną grupę szkodników glebowych, a formą szkodliwą są gąsienice. Najczęściej gąsienice rolnic możemy spotkać w nocy żerujące na korzeniach i bulwach w uprawach zbóż, kukurydzy, warzyw, ziemniaka oraz roślin kapustnych np. rzepaku. Podgryzane rośliny przewracają się, a gąsienica wciąga poszczególne fragmenty rośliny do schowka gdzie całkowicie je zjada; - próg szkodliwości – 6 – 8 gąsienic na 1 m2.
WCIORNASTKI
- przylżeńce;
- zarówno nimfy jak i imago wciornastków posiada aparat gębowy ssący., a szkodnik żeruje na liściach i pochewkach liściowych wysysają sok roślin. Możemy tu zauważyć efekt tzw. srebrzenia żerów, jest to spowodowane wpuszczaniem powietrza w miejsca żerowania wciornastków na blaszce liściowej. Na kłosach występuje tzw. biało kłosowatość.
ŚLIMAKI - ślimaki posiadają tarczkę chitynową, którą potrafią precyzyjnie wyjadać wnętrze ziarniaka zbóż lub zeskrobywać chlorofil z liści jak i źdźbeł. Siewki mogą być zjadane w całości, ponieważ istnieje możliwość złej interpretacji sprawcy należy zawsze zwrócić uwagę na występujący śluz po żerowaniu tych szkodników; - 2 – 3 ślimaki na pułapkę lub 5 % zniszczonych ziarniaków albo 5 % zniszczonych roślin w fazie 1 – 4 liści oraz w fazach późniejszych.
{gallery}doradztwo/szkodniki_jesien_09/szkodniki zboza{/gallery}
RZEPAK
BIELINKI - motyle;
- gąsienice żerują na liściach powodując w początkowej fazie zeskrobywanie miękiszu a w następnej fazie niszczenia i powstawanie dziur czy wręcz gołożerów. Bardzo często dochodzi do szkieletyzacji liści co może prowadzić do całkowitego zasychania liści czy całej rośliny. Odchody żerujących gąsienic w kształcie małych baryłek powodują zanieczyszczenie roślin i powstawanie „nekroz” grzybów spaprofitycznych. Należy rozróżnić pojedyncze żery bielinka rzepnika i zbiorcze / grupowe żerowanie bielinka kapustnika.
CHOWACZ GALASÓWEK - chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych;
- na niezaprawionych nasionach lub nasionach o złej aplikacji i pokryciu zaprawą bardzo często już jesienią możemy spotkać już „galasy” przy szyjce korzeniowej w której możemy nawet do późnej jesieni znaleźć żerującą białą larwę z brązowym łepkiem. Powstanie takiego galasu w dalszej konsekwencji prowadzi do uszkodzeń mrozowych oraz ingerencji grzybów patogenicznych. W początkowej fazie wzrostu galasu możemy pomylić twór z kiłą kapusty, Jednak przecinając zgrubienie zawsze powinniśmy tam znaleźć żerującą larwę; - próg szkodliwości – 2 – 3 chrząszcze w żółtym naczyniu w ciągu 3 dni.
SPRĘŻYKI - chrząszcze;
- larwy sprężyków ( drutowce ) żerują na kiełkujących siewkach w szczególności na części podziemnej. Wgryzają się w korzenie i korzonki powodując niekiedy całkowicie zaschnięcie całej rośliny. W uszkodzone miejsca po żerowaniu mogą wchodzić grzyby patogeniczne lub nicienie saprofityczne. Największe szkody wyrządzają starsze larwy w 4 roku rozwoju.
GNATARZ RZEPAKOWIEC - błonkówka z rodziny pilarzowatych;
- larwy z tej rodziny prowadzą charakterystyczne żerowanie prowadząc do całkowitego ( gołożer ) unicestwienia rośliny, zostają tylko nerwy główne; - próg szkodliwości – 1 gąsienica na roślinie.
MINIARKA KAPUŚCIANKA - muchówka;
- larwy żerują pod powierzchnia zewnętrznej skórki liścia powodując miny. Uszkodzenia te mogą spowodować osłabienie liści co w konsekwencji może doprowadzić do zasychania poszczególnych liści.
MSZYCA KAPUŚCIANA - pluskwiak równoskrzydły;
- zarówno postaci dorosłe jak i nimfy wyposażone są w aparat genowy ssący. Żerowanie powoduje wysysanie soku roślinnego co doprowadza do bardzo dużego osłabienia rośliny uprawnej. Spadziujące mszyce prowadzą także wtórnie do zanieczyszczenia powierzchni liści oraz do pokrycia wierzchniej warstwy liści czarną, lepiącą się saprofityczną warstwą grzybów;
- 2 kolonie na 1 m2 na brzegu pola.
PCHEŁKi - chrząszcze;
- żerowanie chrząszczy w pierwszej fazie wzrostu roślin bardzo podobne do ślimaków. W pierwszej fazie drobne białe przebarwienie liścia bez przerywania powierzchni. W następnej kolejności powstają dziury okrągłe o gładkich brzegach a następnie o postrzępionych i niekształtnych. Jeżeli chrząszcze żerują na liścieniach może dojść do całkowitego zniszczenia zasiewów rzepaku; - progi szkodliwości – pchełka rzepakowa 3 chrząszcz na roślinie; pchełka ziemna 1 chrząszcz na roślinie.
PĘDRAKI - chrząszcze z rodziny chrabąszczy;
- owady te jako generalnie szkodniki glebowe powodują duże zniszczenia w systemie korzeniowym rośliny. Larwy / pędraki mogą spowodować podczas żerowania duże ubytki w masie korzenia co w przypadku dużego nasilenia szkodników na danej plantacji może doprowadzić do dużych wypadów roślin.
PIETNÓWKA KAPUSTNICA - motyl;
- na liściach motyl wykonuje żery tworząc owalne i nieregularne otwory o gładkich brzegach. Gąsienica nie uszkadza głównych nerwów. W dużych gradacjach szkodnika może dochodzić do gołożerów.
ŚMIETKA KAPUŚCIANA - muchówka;
- larwy obgryzają i uszkadzają wewnętrzny korzeń rośliny, niekiedy drążąc korytarze co powoduje procesy gnilne zapoczątkowane przez zarodniki grzybów; - 1 muchówka w żółtym naczyniu w ciągu 3 dni.
TANTNIŚ KRZYŻOWIACZEK - motyl;
- gąsienice w sprzyjających warunkach mogą doprowadzić w uprawach warzyw z rodziny kapustnych oraz rzepaku do dużych strat w plonie. Żerujące gąsienice zostawiają bardzo charakterystyczne żery. Najpierw gąsienice wygryzają drobne, nieregularne okienka zeskrobanego miękiszu. Górna skórka wraz ze wzrostem rośliny pęka i tworzą się dziury. Następnie następuje szkieletyzacja liści; - próg szkodliwości – 1 gąsienica na roślinie.
ŚLIMAKI - szkodniki tak jak w przypadku zbóż powodują znaczne ubytki w masie chlorofilowej liści od małych regularnych dziurek do bezkształtnych i postrzępionych otworów powodujących znaczne osłabienie liści i częściowe zasychanie. Najgroźniejsze uszkodzenia roślin przez ślimaki następują w fazie początkowego wzrostu roślin. Uszkodzenia powodowane przez ślimaki niekiedy można pomylić z żerowaniem powodowanym przez gąsienice rolnic jednak przy żerowaniu ślimaków mamy zawsze do czynienia z świecącym śluzem.
- próg szkodliwości – 2 – 3 ślimaki na pułapkę.
Zwalczanie:
- odpowiednie zmianowanie ( rotacja ) roślin ograniczające występowanie poszczególnych grup szkodników ze szczególnym uwzględnieniem szkodników glebowych;
- wczesne terminy siewu; - odpowiednie nawożenie mineralne ( zrównoważone nawożenie azotem, niektóre szkodniki mocniej atakują uprawy przenawożone );
- usuwanie resztek roślinnych z pól po zbiorach ( rozdrobnienie i głębokie przyoranie ) z uwzględnieniem nawozów organicznych FCA ( Mikrosol T i C ) odpowiedzialnych za rozkład materii organicznej;
- dokładne przyorywanie obornika ( obornik wabi muchówki do składania jaj );
- niszczenie ( herbicydy ), wykaszanie chwastów będących potencjalnym siedliskiem szkodników wielożernych i glebowych;
- dobór odpowiednich odmian odpornych na szkodliwe działanie niektórych owadów;
- agrotechniczne metody zwalczania szkodników ( głęboka orka usuwa i niszczy chwasty, wyorywane na powierzchnię gleby larwy czy gąsienice stają się łupem ptaków );
- poprawa struktury kompleksu sorpcyjnego gleby przez odpowiednie uprawki glebowe oraz drenowanie i osuszanie zbyt wilgotnych pól;
- przedsiewne zaprawianie ziarniaków;
- stosowanie granulatów podczas wysiewu ziarniaków oraz nasion;
- stosowanie moluskocydów ( Mesurol, Ślimakol 06 GB, Ślimax 04 GB, Wapno palone pyliste );
- zabiegi herbicydowe likwidacja ugorów oraz odłogów jako potencjalnego siedliska szkodników wielożernych ( Roundap 360 SL, Agrofosat 360 SL, Roundap Energy 460 SL );
- stosowanie zabiegów insektycydowych z uwzględnieniem biologii szkodników ( rolnice – zabiegi wykonujemy tylko wieczorem po zauważeniu pierwszych uszkodzeń ).
{gallery}doradztwo/szkodniki_jesien_09/szkodniki rzepaku{/gallery}