Powierzchnia uprawy kukurydzy na kiszonkę w Polsce nie zmienia się tak dynamicznie jak uprawa kukurydzy na ziarno. Dlaczego? Przy uprawie kukurydzy na ziarno można zaryzykować stwierdzenie „Na uprawie kukurydzy na ziarno zarobią tylko najlepsi”.
Potwierdza się to w praktyce, ponieważ już dawno plantatorzy przestali traktować tę roślinę jako ekstensywną.
Tylko precyzyjna agrotechnika umożliwia uzyskanie odpowiedniego wyniku finansowego. Analizując udział w kosztach uprawy poszczególnych czynników agrotechnicznych uwagę należałoby skupić na pewno na suszeniu mokrego ziarna, ponieważ pozycja ta niekiedy sięga 25-35% nakładów globalnych poniesionych na 1 ha uprawy tej rośliny (im wyższy plon i zawartość wody tym wyższy koszt). Sezon wegetacyjny 2010 dla kukurydzy był specyficzny, intensywne opady skutecznie utrudniały zbiór a wartości wilgotności zbieranego ziarna dochodziły nawet do 40% (i więcej) co przy obecnych cenach nośników energii znacząco podnosi koszty suszenia.
Kalkulacja kosztów suszenia:
Przy założeniach gdzie: plon ziarna wynosi 12 ton brutto, wilgotność 35%, a wilgotność końcowa 14% odmiany FAO 230, na 1 tono procent trzeba było wydać średnio około 8 zł. Chcąc uzyskać zakładane 14 % musimy zainwestować około 160 zł na 1 tonę mokrego ziarna, przy plonie 12 ton z ha kwota rośnie do 1920 zł. Inne nakłady poniesione na uprawę 1 ha tego gatunku w 2010 roku wyniosły w przybliżeniu około 2500-2800 zł.
Analizując nakłady globalne i nakłady poniesione na suszenie widać że w tym konkretnym przykładzie część dochodu „ucieka w powietrze”. W praktyce aby ta różnica była jak największa należy się skupić mocno na agrotechnice. Gospodarstwa z rejonu Polski północno-wschodniej w roku 2010 uprawiały kukurydze o FAO nie większym niż 210-230 i zbierały nasiona o wilgotności 25-28 %. Efekt jest taki, że jest to około 10% mniejsza wilgotność, przeliczając to na korzyści finansowe mamy około 90 zł oszczędności na 1 tonę, czyli koszty suszenia zmniejszyły się nam o połowę. Na tym prostym przykładzie widać jak ważny jest precyzyjny dobór odmian i jak może on wpływać na koszty a w ostateczności na opłacalność uprawy i wynika z niego, iż wczesność mieszańców ma znaczący wpływ na efekt finansowy. Pamiętajmy jednak, że im mieszaniec jest wcześniejszy tym poziom plonowania jest mniejszy, a sztuką jest dobranie takiego mieszańca kukurydzy który zapewni nam technologiczne ziarno (odpowiednie do zbioru, suszenia) i zarazem odpowiednio wysoki plon. Można by wybrać mieszańce najwcześniejsze i po problemie ale nie tędy droga, ponieważ tak jak wcześniej wspomniałem, charakteryzują się one na ogół niższym potencjałem plonowania.
ProCam Polska prowadzi doświadczenia z mieszańcami w całej Polsce aby konkretne odmiany sprawdzić w określonych rejonach kraju, a także ich przydatność w różnych warunkach przyrodniczych. Dzięki takiemu podejściu oferowane przez nas odmiany gwarantują, powtarzalność uzyskiwanych wyników w poszczególnych latach, a co z tym związane powodzenie w uprawie bez względu na zróżnicowane warunki pogodowe w okresie wegetacji.
Na co warto zwrócić uwagę przy doborze odmian?
Na pewno gdy Państwo określicie swoje wymagania co do mieszańca kukurydzy doradca firmy ProCam Polska na bazie doświadczeń własnych i bogatej oferty dobierze odpowiednią odmianę do uprawy w warunkach danego gospodarstwa.
Czym się kierować przy doborze odmian mieszańców kukurydzy chcąc w istotny sposób ograniczyć nakłady na suszenie?
• FAO - wczesność mieszańców, im liczba jest mniejsza tym dana odmiana jest wcześniejsza. W Polsce coraz częściej obserwujemy zjawisko suszy, pojawia się ona na przełomie czerwca i lipca, większe nasilenie tego zjawiska to lipiec. W przypadku uprawy kukurydzy susza w okresie sierpniowym nie wpływa tak negatywnie na plon jak w lipcu. Udany plon kukurydzy to brak czynników stresowych w okresie tuż przed wyrzucaniem wiech do momentu zapylenia. Chcąc ominąć okres suszy musimy uprawiać odmiany wcześniejsze, które zdążą uciec z kwitnieniem przed początkiem tego okresu.
Jaki jest minus tego rozwiązania? Na ogół nieco niższy plon.
Plusem natomiast jest to że wczesne odmiany uciekną przed suszą i uzyskamy maksymalne wypełnienie kolb czego nie gwarantują nam odmiany późniejsze pomimo genetycznych gwarancji wyższego plonu. Dodatkowo, uprawiając wczesne odmiany oszczędzamy na kosztach suszenia i zbioru ziarna.
• Grubość rdzenia - ma wpływ na szybkość oddawania wody, im rdzeń grubszy
tym dynamika oddawania wody wolniejsza, zwróćmy szczególną uwagę na zdjęcia danej odmiany, jaki jest rdzeń.
• Efekt wysychania - „DRY DOWN” – kukurydza pozbywa się wody w tempie
około 0,75 – 1 % dziennie podczas korzystnej pogody (słonecznej i wietrznej), okres ten to wczesne żniwa kukurydziane czyli 15-30 wrzesień.
W pierwszej połowie października oddawanie wody spada na 0,5 -0,75 % dziennie, w drugiej połowie października i w początkach listopada – 0,25-0,5 % na dzień, połowa listopada to już najmniejsza dynamika oddawania wody na poziomie do 0,25% dziennie.
• Odmiana DENT, FLINT, FLINT/DENT - pojęcia te określają morfologię ziarniaków kukurydzy, odmiany dent „koński ząb” mają charakterystyczne wgniecenie, w produkcji polowej charakteryzuję się szybkim oddawaniem wody ale to oddawanie rozpoczyna się po długim okresie spoczynku, oddawanie jest momentalne, odmiany te są plenne, odporne na wyleganie. Odmiany typu flint wnoszą zaś wczesność, odporność na stresowe warunki w czasie kiełkowania i tzw. wigor początkowy, wodę oddają wolno ale równomiernie i stabilnie w okresie wegetacji, nie ma takiego gwałtownego przyspieszenia jak przy „dencie”. Przewaga jest po stronie flinta ponieważ w przypadku pojawienia się przymrozków oddawanie wody zostaje zahamowane, flint oddając równomiernie już część wody wydalił, natomiast dent mając wyższe FAO na skutek uwarunkowań genetycznych jeszcze nie zaczął tracić wilgoci. Poza tym odmiany typu flint lepiej nadają się na przemiał. Obecnie na rynku hodowcy prezentują odmiany typu mieszanego flint/dent, gdzie połączono najlepsze cechy obydwu typów;
ProCam Polska technologię uprawy kukurydzy tak jak i innych gatunków traktuje poważnie i kompleksowo, z tego też powodu na bazie własnych doświadczeń z oferty eliminujemy mieszańce o niestabilnych cechach użytkowych, w celu zaspokojenia oczekiwań najbardziej wymagających plantatorów. Kierując się w/w czynnikami np. na rejon Polski Centralnej, Południowo-Zachodniej proponujemy odmianę Morisat FAO 250.
Dwuletnie doświadczenia ze Stacji Szelejewo pokazują, iż plonowanie tej odmiany jest na poziomie 10-11 ton/ha suchego ziarna, wilgotność podczas zbioru nie przekroczyła 30%. Innym ciekawym mieszańcem gwarantującym stabilne i powtarzalne wyniki jest odmiana Expert, FAO 230, odmiana na cały rejon Polski zarówno na bardzo dobrą kiszonkę jak i ziarno. Na rejon Polski północnej (i nie tylko) polecamy NK Borago, FAO 210, bardzo wczesny mieszaniec gwarantujący wysoki plon ziarna i zarazem niższą wilgotność podczas zbioru.
Oczywiście wymienione wyżej odmiany nie stanowią całości z bogatej oferty firmy ProCam, dlatego też w celu zapoznania się z nią bliżej zapraszamy do kontaktu z naszymi doradcami.