PROCAM Agronomia Sukcesu > Choroby > Fuzarioza kłosów zbóż

Fuzarioza kłosów zbóż
Choroby

Gibberella avenacea

Fuzarioza kłosów zbóż – charakterystyka

Fuzarioza zbóż, znana także jako fuzarioza kłosów zbóż, to choroba roślin wywoływana przez różne gatunki grzybów z rodzaju Fusarium.

Jak objawia się fuzarioza kłosów zbóż?

Blaknięcie kłosów może wskazywać na porażenie fuzariozą zbóż. Podczas wilgotnej pogody porażone kłosy pokrywa biały nalot. Przy silnym porażeniu zarodniki grzyba na plewach, plewkach, osadce kłosowej oraz wzdłuż źdźbła u nasady kłosa przybierają odcień różowy lub czerwonawy, a sam kłos ulega przewężeniu. Porażone ziarno ulega deformacji, a na jego powierzchni są widoczne zarodniki.

Jak wygląda fuzarioza kłosów?

Fuzariozę kłosów zbóż można rozpoznać po wyblakniętych kłosach z przewężeniami w porażonych miejscach oraz obecności nalotu o białym bądź różowym zabarwieniu.

W jakim okresie pojawia się fuzarioza kłosów?

Fuzarioza kłosów rozwija się w okresie kwitnienia zbóż. Sprzyjają jej temperatury przekraczające 20°C i wilgotność powietrza na poziomie 85–90%.

Fuzarioza kłosów zbóż – szkodliwość

Fuzarioza zbóż może doprowadzić do znacznych strat w plonie. Dodatkowo wytwarza szkodliwe mykotoksyny, które mogą stanowić zagrożenie dla ludzi i zwierząt.

Jak zapobiegać rozwojowi fuzariozy kłosów?

W zwalczaniu fuzariozy kłosów istotne są działania zapobiegawcze. Przede wszystkim należy stosować zaprawiony, kwalifikowany materiał siewny o wysokiej odporności na fuzariozy. Ważna jest również odpowiednia agrotechnika, w tym stosowanie podorywki i głębokiej orki jesiennej, staranne przyoranie porażonej plantacji, a także racjonalne nawożenie.

Fuzarioza kłosów – zwalczanie

Kiedy pomimo działań zapobiegawczych fuzarioza kłosów pojawi się w uprawie, należy bezzwłocznie zastosować odpowiednie fungicydy.

Fuzarioza kłosów – oprysk

Fungicydy na fuzariozę kłosów zbóż zazwyczaj opierają się na substancjach z grupy triazoli, które skutecznie zwalczają chorobę.

Jakie uprawy atakuje fuzarioza kłosów zbóż?

Fuzarioza kłosów najczęściej pojawia się w uprawach zbóż ozimych, słabiej w zbożach jarych. Najczęstsza jest fuzarioza kłosów pszenicy oraz fuzarioza kłosów jęczmienia, natomiast fuzarioza kłosów żyta występuje nieco rzadziej.

Fuzarioza kłosów – cykl rozwojowy

Grzybnia fuzariozy kłosów może przetrwać zimę w resztkach pożniwnych bądź na ziarniakach, które przeniosą patogen do gleby w trakcie siewu. Zarodniki fuzariozy są przenoszone przez wiatr i kropelki deszczu, a następnie wnikają do kłosów zbóż. 

Gdy konidia dostają się do wnętrza kłosa, rozwijają się, tworząc grzybnię, która rośnie wewnątrz, powodując uszkodzenia tkanek rośliny.

Jakie są przyczyny rozwoju fuzariozy kłosów zbóż?

Fuzarioza kłosów zbóż może się rozwinąć przez zainfekowany materiał siewny, pozostawione resztki pożniwne, czy też zbyt dużą gęstość siewu.

Skutki rozwoju fuzariozy kłosów zbóż

Fuzarioza zbóż może doprowadzić do znacznych strat w wysokości plonu, a mykotoksyny obniżają również jego jakość.

Bibliografia

  • Wisniewska, H. (2005). Fuzarioza klosow pszenicy. Postępy Nauk Rolniczych, 52(4), 15-30.
  • Lenc, L., Kuś, J., & Sadowski, C. (2011). Fuzarioza kłosów i ziarna pszenicy ozimej (Fusarium spp.) w różnych systemach uprawy. Journal of Research and Applications in Agricultural Engineering, 56(4), 32-36.
  • Kalinowski, M. (2017). Fuzarioza kłosów. Tygodnik Poradnik Rolniczy, (19-20).
  • Góral, T., Wiśniewska, H., Ochodzki, P., Walentyn-Góral, D., Grzeszczak, I., Belter, J., … & Woźna-Pawlak, U. (2018). Fuzarioza kłosów oraz akumulacja toksyn fuzaryjnych w ziarnie rodów hodowlanych pszenicy ozimej. Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, (282), 17-39.
  • Góral, T., Ochodzki, P., Walentyn-Góral, D., Belter, J., Majka, M., Kwiatek, M., … & Woźna-Pawlak, U. (2015). Odporność genotypów pszenicy ozimej na fuzariozę kłosów i akumulację toksyn fuzaryjnych w ziarnie scharakteryzowana za pomocą różnych typów odporności. Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, (276), 19-37.
  • Wiśniewska, H., Góral, T., Ochodzki, P., Walentyn-Góral, D., Kwiatek, M., Majka, M., … & Woś, H. (2014). Odporność rodów hodowlanych pszenżyta ozimego na fuzariozę kłosów. Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, (271), 29-43.
  • Sadowski, C., Lenc, L., & Kuś, J. (2010). Fuzarioza kłosów i grzyby rodzaju Fusarium zasiedlające ziarno pszenicy ozimej, mieszaniny odmian i pszenicy orkisz uprawianych w systemie ekologicznym. Journal of Research and Applications in Agricultural Engineering, 55(4), 79-83.
  • Góral, T. (2009). Odporność odmian pszenżyta ozimego na fuzariozę kłosów powodowaną przez grzyb Fusarium culmorum. Biul. IHAR, 254, 41-50.

 

Czytaj więcej