PROCAM Agronomia Sukcesu > Szkodniki > Chowacz czterozębny

Chowacz czterozębny
Szkodniki

Ceutorrhynchus quadridens

Chowacz czterozębny – charakterystyka

Chowacz czterozębny to mały chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych o długości około 2–3 mm, żerujący na uprawach roślin krzyżowych.

Objawy żerowania chowacza czterozębnego w rzepaku

Larwy chowacza czterozębnego żerują w różnych częściach rośliny, w tym w ogonkach liściowych, nerwach głównych oraz wnętrzu łodyg. Rozległe uszkodzenia powodują stopniowe osłabienie rośliny, przez co początkowo nie dają objawów. W miarę upływu czasu można zauważyć, że liście zaczynają żółknąć i opadać, a pędy stają się kruche i łamliwe.

Jak rozpoznać chowacza czterozębnego?

Chrząszcz chowacza czterozębnego charakteryzuje się brązowym ubarwieniem oraz łuskowatym owłosieniem. Na pokrywach skrzydeł można dostrzec jasną, białawą plamę, która znajduje się za tarczą szyjną chrząszcza. Larwy natomiast osiągają 4–5 mm długości, są zakrzywione i nie mają odnóży.

Chowacz czterozębny – wygląd

Larwy chowacza czterozębnego mają białawe ubarwienie z ciemniejszą głową. Dorosły chowacz czterozębny jest brunatny, a jego odnóża mają czerwono-brązowy kolor.

W jakim okresie występuje chowacz czterozębny?

Chowacz czterozębny nalatuje na rzepak na przełomie marca i kwietnia – kilka dni później niż chowacz brukwiaczek. Wcześniej można go wykryć pośród chwastów kapustowatych.

W jakich warunkach pojawia się chowacz czterozębny w rzepaku?

Pojawienie się chowacza czterozębnego jest uzależnione od aktualnych warunków atmosferycznych, w szczególności od temperatury powietrza. Żerowanie chowacza czterozębnego rozpoczyna się, kiedy temperatura powietrza w nocy nie spada poniżej 7°C.

Chowacz czterozębny w rzepaku – szkodliwość

Szkodliwość chowacza czterozębnego polega na uszkadzaniu łodyg rzepaku, co prowadzi do ich osłabienia oraz zwiększa podatność na wtórne infekcje patogenami grzybowymi.

Jak zapobiegać występowaniu chowacza czterozębnego?

Działania zapobiegawcze przeciwko chowaczowi czterozębnemu to:

  • właściwy płodozmian,
  • staranne przyorywanie resztek pożniwnych,
  • izolacja przestrzenna od innych roślin kapustnych,
  • wysiew roślin co najmniej 20 metrów od brzegów pól,
  • dobór odmian, które późno wznawiają wegetację.

Jak zwalczać chowacza czterozębnego?

Zwalczanie chowacza czterozębnego środkami chemicznymi należy rozpocząć po przekroczeniu progu szkodliwości, który wynosi 20 chrząszczy w żółtym naczyniu w ciągu 3 dni lub 6 chrząszczy na 25 roślinach.

Skuteczne środki na chowacza czterozębnego

Skuteczne środki do zwalczania chowacza czterozębnego w rzepaku zazwyczaj opierają się na pyretroidach.

Jakie uprawy atakuje chowacz czterozębny?

Chowacz czterozębny w rzepaku jest najczęściej spotykany, jednak może pojawić się również w uprawach innych roślin kapustowatych.

Cykl rozwojowy chowacza czterozębnego

Wiosną samice chowacza czterozębnego składają białe jaja w nerwach głównych lub ogonkach liściowych roślin. Larwy żerują w nerwach, a następnie łodygach, skąd przez wygryziony otwór przedostają się do gleby, gdzie następuje ich przepoczwarczenie. 

Jakie są przyczyny rozwoju chowacza czterozębnego?

Do rozwoju chowacza czterozębnego przyczynia się nieodpowiedni płodozmian, nieodchwaszczanie pola czy pozostawianie resztek pożniwnych.

Skutki rozwoju chowacza czterozębnego

Żerowanie chowacza czterozębnego prowadzi do osłabienia roślin, co prowadzi do obniżenia plonu.

Bibliografia

  • Kalinowski, M. (2016). Chowacz czterozębny. Tygodnik Poradnik Rolniczy, (10).
  • Dmoch, J. (1959). Badania nad chowaczem czterozębnym Ceuthorrhynchus quadridens Panz.(Morfologia, biologia, ekologia oraz znaczenie dla rzepaku). Prace Naukowe Instytutu Ochrony Roślin, 1(3).
  • Mrowczynski, M. (1986). Zastosowanie syntetycznych pyretroidów w zwalczaniu chowacza czterozębnego. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 297.
  • Witkowski, W., Ciesielski, F., & Mrowczynski, M. (1983). Próby zwalczania chowacza czterozębnego (Ceutorhynchus quadridens Panz.) w rzepaku ozimym. Prace Naukowe Instytutu Ochrony Roślin, 25(1).
  • Dmoch, J. (1960). Doświadczenie ze zwalczaniem chowacza czterozębnego (Ceuthorrynchus quadridens Panz.) i podobnika (C. assimilis Payk.). Biuletyn Instytutu Ochrony Roślin, (08).
  • Seta, G., Drzewiecki, S., & Mrowczynski, M. (2001). Efektywnosc lacznego stosowania insektycydow i nawozow dolistnych w zwalczaniu niektorych szkodnikow rzepaku. Rośliny Oleiste-Oilseed Crops, 22(1), 139-146.
  • Mrowczynski, M. (1983). Czym zwalczać chowacza czterozębnego i słodyszka w rzepaku. Agrochemia, (04).
  • Walczak, F., & Tratwal, A. (2008). Rejony występowania i szkodliwość monitorowanych agrofagów rzepaku ozimego w ostatnim dziesięcioleciu w Polsce. Rośliny Oleiste-Oilseed Crops, 29(1).
Czytaj więcej