ARTEMID

Artemid to fungicyd w formie koncentratu do sporządzania emulsji wodnej (EC) o działaniu układowym, zawierający protiokonazol i tebukonazol. Artemid chroni rzepak ozimy i rzepak jary przed suchą zgnilizną kapustnych, czernią krzyżowych i szarą pleśnią.

Artemid zawiera protiokonazol w stężeniu 80 g/l oraz tebukonazol w stężeniu 160 g/l. Działa zapobiegawczo i interwencyjnie, czyli również po wystąpieniu pierwszych objawów chorób. Rejestracja Artemidu obejmuje wyłącznie rzepak ozimy i rzepak jary, a środek nie ma rejestracji w zbożach, burakach ani w warzywach kapustnych. Artemid jest środkiem przeznaczonym wyłącznie do stosowania profesjonalnego.

Etykieta Artemidu opisuje dwa efekty towarzyszące zabiegowi grzybobójczemu. Zabieg jesienny pobudza system korzeniowy i hamuje wzrost łodygi, co poprawia zimotrwałość rzepaku. Zabieg wiosenny skraca i usztywnia łodygi. Oba zjawiska stanowią dodatkowy efekt działania triazoli. Warto zaznaczyć, że nie jest to druga zarejestrowana funkcją Artemidu.

Rolnicy często szukają tego środka pod nazwą „Artemid 240 EC”, jednak w rejestrze MRiRW środek figuruje jako „Artemid”, bez sufiksu 240 EC. Numer zezwolenia i podmiot odpowiedzialny podaje sekcja „Status rejestracji Artemid w rejestrze MRiRW”. Pozostałe rozwiązania do ochrony tej uprawy zbiera kategoria fungicydy na rzepak.

Artemid zawiera protiokonazol w stężeniu 80 g/l (8,20%) i tebukonazol w stężeniu 160 g/l (16,39%). Obie substancje należą do triazoli — fungicydów z grupy inhibitorów biosyntezy steroli (SBI-DMI), FRAC Grupa 3.

Jak działa protiokonazol?

Protiokonazol to triazolinotion o działaniu układowym, który blokuje biosyntezę steroli w komórkach grzybów. Protiokonazol przemieszcza się w roślinie i utrzymuje długie działanie zapobiegawcze. Transport protiokonazolu zależy od przepływu wody, więc substancja wymaga rośliny aktywnie rosnącej.

Jak działa tebukonazol?

Tebukonazol to klasyczny triazol z grupy DMI hamujący demetylację w szlaku biosyntezy steroli. Tebukonazol działa szybciej od protiokonazolu i wyraźniej wpływa na pokrój rzepaku. Należy podkreślić, że wpływ na pokrój jest efektem typowym dla triazoli i został opisany w etykiecie Artemidu.

Dlaczego dwie substancje z jednej grupy FRAC to nie to samo co dwa mechanizmy?

Protiokonazol i tebukonazol należą do tej samej grupy FRAC 3, więc Artemid nie jest środkiem dwumechanizmowym. Obie substancje trafiają w ten sam punkt szlaku biosyntezy steroli. Zastosowanie dwóch składników w jednym produkcie nie zastępuje więc rotacji fungicydów o odmiennych mechanizmach działania. Etykieta Artemidu nakazuje z tego powodu stosowanie przemienne z fungicydami z innych grup chemicznych.

Artemid jest zarejestrowany w rzepaku ozimym i rzepaku jarym. Jesienią w rzepaku ozimym Artemid zwalcza suchą zgniliznę kapustnych i czerń krzyżowych, a wiosną oraz w rzepaku jarym dodatkowo szarą pleśń.

Tabela 1. Choroby rzepaku w rejestracji Artemid

Zakres chorób Artemidu różni się między terminem jesiennym a wiosennym. Szara pleśń wchodzi do rejestracji dopiero w terminie wiosennym oraz w rzepaku jarym.

Rzepak choruje także na jednostki spoza rejestracji Artemidu. W etykiecie Artemidu nie wskazano zastosowania przeciwko zgniliźnie twardzikowej, cylindrosporiozie ani werticiliozie. Do ochrony przed tymi chorobami należy dobierać odmienne środki zgodnie z ich aktualnymi etykietami i programem ochrony. Plantacja z takim problemem wymaga innego programu ochrony. Opisy poszczególnych jednostek chorobowych zbiera dział choroby rzepaku.

Artemid jest fungicydem przeznaczonym do stosowania w rzepaku ozimym i rzepaku jarym. Środek można stosować zapobiegawczo lub po wystąpieniu pierwszych objawów chorób, przy użyciu samobieżnego lub ciągnikowego opryskiwacza polowego. Etykieta zaleca opryskiwanie drobnokropliste.

W rzepaku ozimym jesienią Artemid stosuje się w fazie 4–8 liści (BBCH 14–18) przeciwko suchej zgniliźnie kapustnych i czerni krzyżowych. Wiosną, od fazy wzrostu pędu głównego do fazy pąkowania (BBCH 30–57), środek można zastosować przeciwko suchej zgniliźnie kapustnych, czerni krzyżowych i szarej pleśni. W sezonie wegetacyjnym rzepaku ozimego można wykonać maksymalnie dwa zabiegi — jeden jesienią i jeden wiosną.

W rzepaku jarym Artemid stosuje się od fazy wzrostu pędu głównego do fazy pąkowania (BBCH 30–57) przeciwko suchej zgniliźnie kapustnych, czerni krzyżowych i szarej pleśni. W sezonie można wykonać jeden zabieg.

Artemid stosuje się w temperaturze powyżej 12°C. Poniżej tego progu triazole działają wolniej, ponieważ pobieranie i przemieszczanie substancji w roślinie zależy od tempa wzrostu.

Próg 12°C wynika z układowego charakteru protiokonazolu i tebukonazolu. Roślina w chłodzie ogranicza transport wody, więc substancja czynna wolniej dociera do miejsca infekcji. Zabieg wykonany poniżej progu nie tyle zawodzi, ile działa z opóźnieniem i krócej.

Jesienią okno zabiegowe zamyka się szybko. Krótki dzień i spadek temperatury po fazie BBCH 18 zatrzymują wzrost rzepaku. Wiosną ograniczeniem są poranne przymrozki w okresie ruszania wegetacji.

Etykieta Artemidu opisuje dwa efekty uboczne: jesienią pobudzenie systemu korzeniowego i zahamowanie wzrostu łodygi, wiosną skrócenie i usztywnienie łodyg. To działanie towarzyszące zabiegowi grzybobójczemu, nie osobna rejestracja.

Zabieg jesienny a zimotrwałość

Zabieg jesienny Artemidem w fazie 4–8 liści hamuje wzrost łodygi i pobudza system korzeniowy rzepaku ozimego. Efektem jest lepsza zimotrwałość roślin. Triazole hamują biosyntezę steroli także w tkankach rzepaku. Skutkiem są krótsze międzywęźla i mocniejsza szyjka korzeniowa.

Zabieg wiosenny a wyleganie

Zabieg wiosenny Artemidem skraca łodygi rzepaku i usztywnia rośliny. Skrócenie łodyg zmniejsza zagrożenie wyleganiem plantacji. Termin wiosenny obejmuje fazy od wzrostu pędu głównego do pąkowania, czyli BBCH 30–57. Skrócenie łodyg pozostaje skutkiem zabiegu grzybobójczego, a nie jego celem.

Dlaczego Artemid nie jest regulatorem wzrostu?

Artemid ma w rejestrze MRiRW w polu „Rodzaj” wpisane wyłącznie „Fungicyd”. Stojące w tej samej kategorii Toprex 375 SC i Dovvo 375 SC mają w tym polu wpis „Fungicyd, Regulator wzrostu”. Skracanie rzepaku jest realnym, opisanym w etykiecie skutkiem zabiegu triazolowego. Jednak zabiegu Artemidem nie planuje się wyłącznie po to, żeby skrócić rzepak — punktem wyjścia pozostaje presja chorobowa. Gdy celem jest sama regulacja pokroju, właściwym adresem są Caryx 240 SL z metkonazolem i chlorkiem mepikwatu albo Toprex 375 SC.

Artemid jest dopuszczony na podstawie zezwolenia MRiRW nr R-237/2019 z 31.12.2019, wydanego dla JT Agro Ltd. i zmienionego decyzją R-937/2024d. Aktualny termin ważności zezwolenia należy sprawdzić w bieżącym wydaniu rejestru MRiRW.

Artemid figuruje w rejestrze środków ochrony roślin prowadzonym przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W polu „Rodzaj” rejestr przypisuje Artemidowi wyłącznie kategorię „Fungicyd”. Rejestr wskazuje dla Artemidu środek referencyjny Tilmor 240 EC Termin ważności zezwolenia, tak jak przy każdym środku ochrony roślin, podaje bieżące wydanie rejestru MRiRW — potwierdza go także doradca PROCAM przed zakupem.

Ani protiokonazol, ani tebukonazol nie są substancjami wycofanymi. W wydaniu rejestru z 30.07.2026 środki oparte na tych substancjach mają terminy sięgające 15.08.2027 i dalej.

Artemid zawiera dwie substancje z tej samej grupy FRAC 3 (SBI-DMI), więc nie rozdziela ryzyka odporności wewnątrz produktu. Etykieta nakazuje stosowanie Artemidu przemiennie z fungicydami z innych grup chemicznych o odmiennym mechanizmie działania.

Dwuskładnikowość Artemidu nie jest tarczą antyodpornościową. Rotację buduje się na środkach o odmiennym mechanizmie działania.

W katalogu PROCAM partnerami rotacji w rzepaku są strobiluryny z azoksystrobiną: Amistar 250 SC, Azokstar Super 250 SC i Azarius-Pro 250 SC. Grupę SDHI reprezentuje Cantus z boskalidem. Odmienny profil triazolowy mają Caramba 60 i Edution z metkonazolem oraz Valor 250 EC z difenokonazolem. Programu zabiegowego ani składu mieszaniny zbiornikowej nie ustala się z karty produktu — to decyzja doradcy znającego historię pola.

Okres karencji Artemidu wynosi 56 dni w rzepaku ozimym i w rzepaku jarym. Okres prewencji trwa do całkowitego wyschnięcia cieczy użytkowej na powierzchni roślin.

Artemid ma w rejestrze MRiRW przypisane zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia: H315, H317, H319, H332, H361d oraz H410. Artemid stosuje się w temperaturze powyżej 12°C, co opisuje osobna sekcja powyżej.

Ciecz użytkową ARTEMIDU należy przygotować bezpośrednio przed zastosowaniem, po wcześniejszym dokładnym ustaleniu potrzebnej objętości cieczy i ilości środka. ARTEMID stosuje się przy użyciu samobieżnego lub ciągnikowego opryskiwacza polowego, a zalecana technika opryskiwania to opryskiwanie drobnokropliste.

Odmierzoną ilość preparatu dodaje się do częściowo napełnionego wodą zbiornika opryskiwacza, zgodnie z instrukcją producenta urządzenia i przy włączonym mieszadle. Opróżnione opakowanie należy trzykrotnie przepłukać wodą, a popłuczyny wlać do zbiornika, następnie uzupełnić wodę do wymaganej ilości i dokładnie wymieszać ciecz. Po przerwie w opryskiwaniu ciecz użytkową przed wznowieniem pracy należy ponownie dokładnie wymieszać.

Zakaz mycia aparatury w pobliżu wód powierzchniowych wiąże się ze strefami ochronnymi opisanymi w sekcji „Środki ostrożności związane z ochroną środowiska naturalnego”.

Artemid ma w rejestrze MRiRW wpisane zastosowanie profesjonalne. Dlatego produkt mogą nabywać i stosować wyłącznie osoby z aktualnym zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin.

Przy stosowaniu Artemidu obowiązuje strefa ochronna o szerokości 1 m od zbiorników i cieków wodnych oraz 1 m od terenów nieużytkowanych rolniczo.

Wymóg strefy wodnej wynika z klasyfikacji H410 — Artemid działa bardzo toksycznie na organizmy wodne i powoduje długotrwałe skutki. Strefa od terenów nieużytkowanych rolniczo chroni rośliny oraz stawonogi niebędące celem działania.

Artemid jest zarejestrowany w opakowaniach 1 l, 5 l, 15 l oraz 200 l. Środek przechowuje się w oryginalnych opakowaniach, w temperaturze od 0°C do 30°C, bez kontaktu z żywnością, napojami i paszą, w sposób uniemożliwiający skażenie środowiska oraz dostęp osób trzecich.

Dla Artemidu nie ma antidotum — stosuje się leczenie objawowe. Osobie udzielającej pomocy lekarskiej należy pokazać opakowanie lub etykietę Artemidu.

Artemid jest dostępny w sieci sprzedaży PROCAM Polska. Aby dokonać zakupu, należy skontaktować się z doradcą lub złożyć zapytanie ofertowe. Zamówienie online nie jest dostępne.

Artemid jest środkiem do stosowania profesjonalnego, więc kupujący okazuje aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia.

Środki o identycznym składzie różnią się głównie ceną i dostępnością. Wybór między terminem jesiennym a wiosennym zależy od przebiegu pogody i od presji chorobowej na konkretnej plantacji. Pełny wybór rozwiązań dla tej uprawy zbiera kategoria fungicydy na rzepak.

Czy „Artemis” i „Artemid 240 EC” to ten sam środek co Artemid?

Artemid i ARTEMIS to dwa różne środki ochrony roślin. Nazwy mogą być mylone, ale nie należy traktować „Artemis” jako błędnej nazwy Artemidu. Artemid jest środkiem zawierającym protiokonazol i tebukonazol, natomiast ARTEMIS 450 EC był odrębnym produktem o innym składzie i zezwoleniu.

Czy Artemid jest nadal zarejestrowany?

Artemid jest wpisany do rejestru środków ochrony roślin MRiRW na podstawie zezwolenia nr R-237/2019, zmienionego decyzją R-937/2024d. Termin ważności zezwolenia podaje bieżące wydanie rejestru MRiRW, a potwierdza go doradca PROCAM.

W jakiej temperaturze stosować ARTEMID?

Artemid stosuje się w temperaturze powyżej 12°C. Poniżej tego progu rzepak wolniej pobiera protiokonazol i tebukonazol, więc zabieg działa z opóźnieniem i krócej.

Jaka jest karencja Artemidu?

Okres karencji Artemidu wynosi 56 dni w rzepaku ozimym i w rzepaku jarym. Okres prewencji trwa do całkowitego wyschnięcia cieczy użytkowej na roślinach.

Czy Artemid skraca rzepak i czy zastąpi regulator wzrostu?

Artemid skraca i usztywnia łodygi rzepaku, ale w rejestrze MRiRW ma wpisany wyłącznie rodzaj „Fungicyd”. Zabieg Artemidem planuje się pod presję chorobową, a nie pod samą regulację pokroju.

Czym Artemid różni się od TILMORU 240 EC?

Artemid i TILMOR 240 EC mają identyczny skład — protiokonazol 80 g/l oraz tebukonazol 160 g/l — i ten sam zakres rejestracji. Różnica dotyczy nazwy handlowej, podmiotu posiadającego zezwolenie i ceny.

Czy Artemid można stosować w zbożach?

Nie. Rejestracja Artemidu obejmuje wyłącznie rzepak ozimy i rzepak jary. Artemid nie ma zarejestrowanego zastosowania w zbożach ani w żadnej innej uprawie.